~Το σώμα μας, μέρος ενός συνόλου.
An English version of the article follows below.
Η διαφορά πιθανώς να μοιάζει μικρή αλλά δεν είναι. Στον 21ο αιώνα η σχέση μας με το σώμα το δικό μας ή των άλλων, την εικόνα καιτην ταυτότητα έχει αλλάξει όχι μόνο επειδή έχουμε περισσότερες δυνατότητες να δείξουμε και να προβάλλουμε τον εαυτό μας, αλλά επειδή έχουμε αποκτήσει κάτι που παλαιότερα δεν υπήρχε σε αυτή την έκταση.
Τη δυνατότητα να παρατηρούμε διαρκώς τον εαυτό μας ως εικόνα και μέρος ενός συνόλου που εμφανίζεται σαν εικόνα.
Η φωτογραφία του κινητού, η κάμερα του υπολογιστή, το story, το reel, το TikTok, το Instagram δεν καταγράφουν απλώς την παρουσία των ανθρώπων.
Αλλά επειδή ακριβώς αντανακλούν, μας επιστρέφουν ουσιαστικά μια εκδοχή της. Είναι η γνωστή, δράση - αντίδραση και εμείς, κοιτάζοντάς την ξανά και ξανά, αρχίζουμε να μαθαίνουμε τον εαυτό μας μέσα από αυτή τη λογική.
Δεν παρουσιάζουμε απλώς μια επιμελημένη εικόνα του εαυτού μας στους άλλους. Αλλά πείθουμε τον εαυτό μας, ότι έτσι είμαστε, χάνοντας τον ειλικρινή μας δρόμο στην επικοινωνία με τον εαυτό.
Αυτό το μοτίβο πάλι δημιουργεί τη σχέση, δράσης, αντίδρασης. Η εικόνα που παράγουμε προκαλεί αντίδραση, η αντίδραση αυτή επιστρέφει σε εμάς ως πληροφορία και η πληροφορία αυτή επηρεάζει την επόμενη εικόνα που θα παράγουμε.
Αυτό ίσως είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά της ψηφιακής εποχής. Η εικόνα έπαψε να είναι απλώς αντανάκλαση της κοινωνικής μας θέσης, της προσωπικότητας ή της εμφάνισής μας και έγινε ένα διαρκώς επεξεργαζόμενο έργο για το φιλοθεάμον κοινό.
Επιλέγουμε φωτογραφίες, γωνίες, φωτισμούς, ρούχα, φίλτρα, τοποθεσίες, ανθρώπους, ακόμη και τις φαινομενικά αυθόρμητες στιγμές που θα επιτρέψουμε να φανούν.
Η αυθεντικότητα, κάπου εδώ, απέκτησε κι αυτή ένα μη εκπαιδευμένο art direction, που κατακλύζει το οπτικό μας πεδίο και διαπλάθει συνεχόμενα την αισθητική μας.
Είναι μάλλον ειρωνικό ότι σε μια εποχή που μιλά τόσο πολύ για το "να είσαι ο εαυτός σου", έχουμε αναπτύξει ολόκληρη τεχνολογία για να επιμελούμαστε ποιος ακριβώς είναι αυτός ο εαυτός και πώς μπορούμε να τον κάνουμε να είναι αρεστός σε ένα ευρύ κοινό κατανάλωσης εικόνας.
Δεν είναι απαραίτητα τόσο κακό.
Η αυτοπαρουσίαση υπήρχε πολύ πριν από το διαδίκτυο. Τα ρούχα, τα μαλλιά, το μακιγιάζ, το σπίτι, ο τρόπος που στεκόμαστε απέναντι στους άλλους ήταν πάντοτε τρόποι να πούμε κάτι για εμάς χωρίς να χρησιμοποιήσουμε λέξεις.
Η διαφορά εδώ όμως , είναι η κλίμακα, η ταχύτητα και φυσικά η διαρκής εναλλαγή και ανατροφοδότηση.
Σήμερα μπορούμε να δούμε σχεδόν αμέσως πώς αντιδρά ο κόσμος στην εικόνα που φτιάξαμε από ένα like, από την απήχηση δηλαδή.
Αλλά ποιοι είμαστε και χρειαζόμαστε την απήχηση; Αναρωτιέμαι...
Οι ακόλουθοι, οι κοινοποιήσεις, τα views και η ψηφιακή αναγνωρισιμότητα έχουν μετατρέψει την ατομική εικόνα σε κοινωνικό και οικονομικό κεφάλαιο. Δηλαδή το σώμα μου, το άτομο μου, η υπόσταση μου, είναι προϊόν προς κατανάλωση, κοινώς εμπόρευμα και εγώ δεν απολαμβάνω κάτι, πέρα από την απήχηση σε ένα κοινό, άγνωστο για εμένα.
Η εμφάνιση μου μπορεί να γίνει εργασία, το προσωπικό στυλ μπορεί να γίνει επαγγελματική ταυτότητα και το σώμα μπορεί να γίνει μέσο παραγωγής αξίας.
Το προσωπικό brand δεν είναι πια μεταφορά, δηλαδή ο άνθρωπος έχει μια αναγνωρίσιμη επαγγελματική ταυτότητα, ένα συγκεκριμένο ύφος, μια φήμη, δεν ήταν όμως κυριολεκτικά, ποτέ, ένα εμπορικό προϊόν.
Σήμερα, για ένα μεγάλο κομμάτι της ψηφιακής οικονομίας, η προσωπική ταυτότητα μπορεί να είναι το ίδιο το εμπορικό προϊόν και για πολλούς ανθρώπους είναι κυριολεκτικά οικονομικό μοντέλο.
Ένας influencer, για παράδειγμα, δεν πουλά μόνο ένα προϊόν τρίτου. Μπορεί να πουλά την πρόσβαση στην ίδια του την εικόνα και όπως είναι φυσικό σαν επακόλουθο, κάπου εδώ το σώμα αποκτά μια παράξενη διπλή υπόσταση. Είναι ταυτόχρονα αυτό που είμαστε και αυτό που δείχνουμε ότι είμαστε.
Άρα το "προσωπικό brand" δεν βρίσκεται μόνο έξω από το άτομο, ως επαγγελματική κατασκευή σαν ένας χώρος επαγγελματικής δράσης ανεξάρτητα από το άτομο.
Το ίδιο το άτομο αρχίζει να οργανώνει τη ζωή του σαν brand.
Τι θα ανεβάσω;
Τι δεν θα ανεβάσω;
Πώς θέλω να φαίνομαι;
Ποιο είναι το ύφος μου;
Ποια ρούχα "είναι εγώ";
Ποια μέρη ταιριάζουν στην εικόνα μου;
Τι πρέπει να αποφεύγω γιατί "χαλάει το feed";
Δηλαδή η αυτοπαρουσίαση γίνεται ταυτόχρονα αυτοδιαχείριση και εμπορική διαχείριση και το σώμα ξαφνικά γίνεται δημόσιο κεφάλαιο.
Οπότε το πρόβλημα σήμερα είναι πιο σύνθετο και δεν βρίσκεται μόνο στα μη ρεαλιστικά πρότυπα ομορφιάς. Βρίσκεται στο γεγονός ότι συνηθίζουμε να αντιμετωπίζουμε το σώμα μας σαν κάτι που χρειάζεται διαρκώς να βελτιωθεί για να γίνει μια καλύτερη εικόνα μιας και δεν είναι πλέον προσωπική αλλά μπορεί να γίνει δημόσιο κεφάλαιο.
Το φίλτρο, το retouching, η πόζα, ο φωτισμός, η αισθητική του feed δεν είναι απλώς εργαλεία διόρθωσης, είναι εργαλεία επιλογής της εκδοχής μας που θα γίνει ορατή και όσο περισσότερο βλέπουμε και κρίνουμε τους άλλους έτσι, τόσο περισσότερο μαθαίνουμε να κοιτάμε και να κρίνουμε τον εαυτό μας έτσι, θεωρώντας ότι και οι υπόλοιποι θα μας αντιμετωπίσουν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, σαν project.
Η περίφημη "αυτοπεποίθηση" της εποχής μας , για αυτόν τον λόγο, να είναι κάπως περίεργη υπόθεση και φαίνεται αστεία και απόλυτα επικίνδυνη στα μάτια μου.
Μας ζητείται να αγαπάμε το σώμα μας, ενώ ταυτόχρονα βομβαρδιζόμαστε με εικόνες σωμάτων που έχουν ήδη περάσει από επιλογή, φωτισμό, επεξεργασία, πόζα και αλγόριθμο. Μας ζητείται να είμαστε μοναδικοί μέσα σε ένα σύστημα που λειτουργεί πολύ αποτελεσματικά όταν μπορούμε να αναγνωριστούμε ως συγκεκριμένος τύπος.
Να είσαι διαφορετικός, αλλά να είσαι διαφορετικός με τρόπο που αναγνωρίζεται και είναι οικείος ώστε να υπάρξει το relatability.
Αυτή η αντίφαση είναι ιδιαίτερα εμφανής και στη μόδα.
Η μόδα υπήρξε πάντοτε ένας ζωντανός οργανισμός και ένας μηχανισμός κοινωνικής επικοινωνίας ανάμεσα στους ανθρώπους.
Έλεγε χωρίς τη χρήση λέξεων ποιοι είμαστε, σε ποια ομάδα ανήκουμε, τι επιθυμούμε, τι απορρίπτουμε, πόσα μπορούμε να ξοδέψουμε, ποια θέση διεκδικούμε.
Ταυτόχρονα, όμως, υπήρξε και ένας τρόπος να δραπετεύσουμε για λίγο από το κλειστό όριο αυτού που υποτίθεται ότι είμαστε. Μπορούσαμε δηλαδή να δοκιμάσουμε και έναν άλλο εαυτό.
Σήμερα αυτή η διαδικασία έχει επιταχυνθεί σχεδόν μέχρι το σημείο της παραμόρφωσης.
Για παράδειγμα, δεν έχουμε πλέον μόνο τάσεις. Έχουμε micro-trends, aesthetics, cores, references, moods και αμέτρητες μικρές αισθητικές φυλές.
Η μία αισθητική διαδέχεται την άλλη με τέτοια ταχύτητα ώστε μερικές φορές δεν προλαβαίνουμε να μας αρέσει κάτι πριν μας πληροφορήσει ο αλγόριθμος ότι έχει ήδη περάσει ή όπως λέω σε σχέση καθαρά με το ρούχο, αν το δεις στην κρεμάστρα του καταστήματος, έχει ήδη παρέλθει.
Στο τέλος φυσικά και εξαιτίας της επίδρασης αλλά και τις διάρκειας όλων αυτών των υποτμημάτων αισθητικής, αναρωτιέμαι αν έχουμε το δικαίωμα να βαφτίζουμε αισθητική όποιο πυροτέχνημα δούμε σε αυτό το αχανές φάσμα της εικόνας.
Κάπως έτσι , αντιλαμβάνομαι ότι γεννιέται μια παράδοξη μορφή ατομικότητας, επιλέγουμε πολύ προσεκτικά ποια ακριβώς από τις διαθέσιμες εκδοχές μοναδικότητας θα υιοθετήσουμε.
Το ένδυμα της ημέρας δεν είναι πια μόνο ρούχα αλλά είναι περιεχόμενο.
Το προσωπικό στυλ δεν είναι μόνο τρόπος εμφάνισης, είναι ένα κατεξοχήν επικοινωνιακό εργαλείο.
Η εικόνα δεν περιγράφει απλώς τη ζωή όμως μπορεί να γίνει η ίδια η ζωή που επιλέγουμε να δείξουμε στους θεατές μας, οι οποίοι παλαιότερα κοιτούσαν από την κλειδαρότρυπα. Σήμερα όμως τους έχουμε δώσει τα κλειδιά του σπιτιού μας, το οποίο διαμορφώνουμε με τρόπο που θα είναι αρεστό σε αγνώστους.
Αντικαταστάθηκε το "τι θα πει ο κόσμος" που τόσο πολεμήσαμε, με το "τι θα δεις ό κόσμος".
Θα ήταν εύκολο λοιπόν, να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι όλα αυτά σημαίνουν πως η μόδα και η εικόνα έγιναν επιφανειακά.
Ας μου επιτραπεί να είμαι αντίθετη σε αυτό μιας που δεν νομίζω ότι ισχύει.
Η εικόνα ήταν και πάντοτε θα είναι πολιτική.
Το σώμα ήταν πάντοτε κοινωνικό πεδίο.
Τα ρούχα ήταν πάντοτε ένας τρόπος να διαπραγματευτούμε τη θέση μας απέναντι στους άλλους.
Η διαφορά σήμερα είναι ότι αυτή η διαπραγμάτευση γίνεται δημόσια, συνεχώς και με μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Ακριβώς γι' αυτό λοιπόν η μόδα εξακολουθεί να έχει ενδιαφέρον, γιατί μέσα σε όλη αυτή την ομοιομορφία μπορεί ακόμη να λειτουργήσει ως αντίσταση και ένδειξη προσωπικής έκφρασης.
Όχι επειδή κάθε "διαφορετικό" σύνολο είναι αυτομάτως επαναστατικό , αλλά επειδή το ντύσιμο μπορεί να δημιουργήσει χώρο για κάτι που δεν χωρά εύκολα στους διαθέσιμους κοινωνικούς κώδικες και αυτό βεβαίως αποδεικνύεται ιστορικά.
Η εικόνα είναι ένας τρόπος να πεις, αυτό είμαι.
Ή αν διατυπώσω ακόμη καλύτερα, αυτή τη στιγμή, αυτό δοκιμάζω να είμαι.
Η πραγματική αξία της αισθητικής εκεί βρίσκεται, στο πείραμα, στο ρίσκο και την ανάπτυξη, στη δυνατότητα να αλλάξεις γνώμη και να ανακαλύψεις ότι αυτό που νόμιζες πως είσαι δεν είναι απαραίτητα αυτό που θέλεις να παραμείνεις.
Όχι απαραίτητα στο να κατασκευάσουμε την τέλεια εικόνα του εαυτού μας, αλλά στο να καταλάβουμε τι μας παρακινεί να θέλουμε να κοιτάξουμε κάτι.
Γιατί επιλέγουμε ένα συγκεκριμένο χρώμα, ένα ύφασμα, μια σιλουέτα, έναν χώρο, έναν άνθρωπο, μια φωτογραφία. Γιατί κάτι μας ενοχλεί πριν ακόμη μπορέσουμε να εξηγήσουμε γιατί. Γιατί κάτι μας έλκει χωρίς να ξέρουμε ακόμη να το ονομάσουμε.
Η αισθητική άλλωστε δεν είναι μόνο αυτό που επιλέγουμε, αυτό που βλέπουμε αλλά είναι ο τρόπος που το βλέπουμε. Το φίλτρο δηλαδή που έχουμε δημιουργήσει για να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και τον εαυτό.
Γι' αυτό καταλήγω , ότι το πιο ενδιαφέρον ερώτημα σήμερα δεν είναι αν η εικόνα που παρουσιάζουμε στους άλλους είναι αυθεντική. Είναι τι συμβαίνει όταν, ύστερα από τόση επιμέλεια της εικόνας μας, αρχίζουμε να κοιτάμε και τον ίδιο μας τον εαυτό υπό το πρίσμα του κοινού - θεατών.
Εκείνη τη στιγμή λοιπόν, δεν κατασκευάζουμε απλά μια εικόνα, αλλά μαθαίνουμε εμάς και τους άλλους να κατοικούμε μέσα της, δημιουργώντας κώδικες, συμπεριφορές, μια ολόκληρη κοινωνία, μια ολόκληρη, δεύτερη, εικονική ζωή.
xo CivilA
Our Body, Part of a Whole
Once, we got dressed and then went out into the world. Today, increasingly, we get dressed already imagining how we will look within it. In other words, we shape ourselves through the imagined gaze of others.
The difference may seem small. It isn't.
In the 21st century, our relationship with our own bodies, with other people's bodies, with image and identity has changed not simply because we have more ways to show and project ourselves, but because we have acquired something that previously did not exist on this scale.
The ability to constantly observe ourselves as an image, and as part of a larger whole that itself appears as an image.
The phone camera, the computer camera, the Story, the Reel, TikTok, Instagram do not simply record people's presence.
Because they reflect us back to ourselves, they essentially return a version of us.
It is the familiar pattern of action and reaction. And by looking at that version of ourselves again and again, we begin to learn ourselves through that logic.
We are not simply presenting a carefully curated image of ourselves to others. We are also persuading ourselves that this is who we are, and in doing so, we may lose our more honest path towards communicating with ourselves.
The pattern creates another cycle of action and reaction. The image we produce provokes a response; that response returns to us as information; and that information influences the next image we produce.
This may be one of the most interesting characteristics of the digital age. The image has ceased to be merely a reflection of our social position, personality or appearance and has become a constantly edited work, presented to an audience.
We choose photographs, angles, lighting, clothes, filters, locations, people, even the supposedly spontaneous moments we will allow to be seen.
Authenticity, somewhere along the way, acquired its own untrained art direction, one that floods our visual field and continuously shapes our aesthetic perception.
It is rather ironic that in an age that talks so much about being yourself, we have developed an entire technology for carefully curating exactly who that self is and how we can make it appealing to a broad audience of image consumers.
It is not necessarily a bad thing.
Self-presentation existed long before the internet. Clothes, hair, makeup, the home, the way we position ourselves in relation to others have always been ways of saying something about ourselves without using words.
The difference here, however, is one of scale, speed and, of course, constant change and feedback.
Today, we can see almost immediately how the world reacts to the image we have created through a like, through reach, through engagement.
But who are we, and how much do we need that response?
I wonder.
Followers, shares, views and digital visibility have transformed individual image into social and economic capital. In other words, my body, my person, my very presence can become a product for consumption, a commodity, and the reward may be reduced to the response of an audience I do not know.
My appearance can become my work. Personal style can become a professional identity. And the body can become a means of producing value.
The “personal brand” is no longer merely a metaphor.
A person may have a recognisable professional identity, a particular style, a reputation. These were never, literally, commercial products in themselves.
Today, however, for a significant part of the digital economy, personal identity can itself become the commercial product — and for many people, it is literally an economic model.
An influencer, for example, does not only sell a third party's product. They can sell access to their own image.
And, inevitably, the body acquires a strange double existence.
It is simultaneously what we are and what we show ourselves to be.
The “personal brand”, therefore, no longer exists only outside the individual, as a professional construction or a space of professional activity independent of the person.
The individual begins to organise their life as a brand.
What will I post?
What won't I post?
How do I want to look?
What is my aesthetic?
Which clothes are “me”?
Which places fit my image?
What should I avoid because it “ruins the feed”?
Self-presentation thus becomes, at the same time, self-management and commercial management. And suddenly, the body becomes public capital.
So the problem today is more complex, and it does not lie only in unrealistic beauty standards.
It lies in the fact that we are becoming accustomed to treating our bodies as something that must constantly be improved in order to become a better image of ourselves — because the body is no longer entirely private. It can become public capital.
The filter, the retouching, the pose, the lighting, the aesthetic of the feed are not simply tools of correction. They are tools for selecting which version of ourselves will become visible.
And the more we look at and judge others in this way, the more we learn to look at and judge ourselves in the same way, assuming that others will approach us through exactly the same lens — as a project.
The much-discussed “self-confidence” of our time is therefore a rather strange proposition, and to my eyes, it can seem both absurd and deeply dangerous.
We are asked to love our bodies while simultaneously being bombarded with images of bodies that have already passed through selection, lighting, editing, posing and algorithms.
We are asked to be unique within a system that works extremely efficiently when we can be recognised as a particular type.
Be different — but be different in a way that is recognisable and familiar enough to create relatability.
This contradiction becomes particularly visible in fashion.
Fashion has always been a living organism and a mechanism of social communication between people.
Without using words, it told us who we were, which group we belonged to, what we desired, what we rejected, how much we could afford to spend, which position we were claiming.
At the same time, however, fashion has also been a way of escaping, if only for a moment, the narrow boundaries of who we are supposedly meant to be.
We could try on another self.
Today, this process has accelerated almost to the point of distortion.
For example, we no longer have simply trends. We have micro-trends, aesthetics, cores, references, moods and countless small aesthetic tribes.
One aesthetic follows another so quickly that sometimes we do not even have time to like something before the algorithm informs us that it has already passed.
Or, as I like to say when it comes purely to the garment: by the time you see it hanging on the shop floor, it may already be over.
Eventually, because of both the influence and the short lifespan of all these fragmented aesthetics, I find myself wondering whether we have the right to call every visual firework we encounter within this vast field of images an aesthetic.
And so, I realise that a peculiar form of individuality is emerging.
We carefully select which particular version of uniqueness, among all the available ones, we are going to adopt.
The outfit of the day is no longer simply clothing. It is content.
Personal style is no longer simply a way of dressing. It is, above all, a communication tool.
The image does not simply describe life. It can become the life we choose to show our audience — an audience that once looked through the keyhole.
Today, however, we have handed them the keys to our house, while arranging that house in ways that will be pleasing to strangers.
“What will people say?” — the question we fought so hard against — has been replaced by:
“What will people see?”
It would be easy, then, to conclude that all of this means fashion and image have become superficial.
Allow me to disagree.
I don't think they have.
Image has always been political.
The body has always been a social field.
Clothes have always been a way of negotiating our position in relation to others.
The difference today is that this negotiation takes place publicly, continuously and with measurable results.
And precisely because of this, fashion remains interesting.
Because within all this uniformity, it can still function as resistance and as an expression of the individual.
Not because every “different” outfit is automatically revolutionary, but because dressing can create space for something that does not easily fit within the available social codes.
And history, of course, has shown us this repeatedly.
An image is a way of saying:
This is who I am.
Or, perhaps better:
This is what I am trying to be, right now.
The real value of aesthetics lies there: in experimentation, in risk, in growth, in the possibility of changing your mind and discovering that what you once thought you were is not necessarily what you want to remain.
Not necessarily in constructing the perfect image of ourselves, but in understanding what makes us want to look at something in the first place.
Why do we choose a particular colour, a fabric, a silhouette, a space, a person, a photograph?
Why does something disturb us before we are even able to explain why?
Why are we drawn to something before we have learned how to name it?
Aesthetics, after all, is not only what we choose and what we see.
It is the way we see.
The filter we have created through which we perceive the world — and ourselves.
That is why I believe the most interesting question today is not whether the image we present to others is authentic.
It is what happens when, after so much careful curation of our image, we begin to look at ourselves through the eyes of an audience.
At that moment, we are no longer simply constructing an image.
We are learning ourselves — and teaching others — to inhabit it.
We create codes, behaviours, an entire society, an entire second, virtual life.
xo,
CivilA
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου