Χίλια λάθη και ένα σωστό•

 ~Ο φόβος του δημιουργού, αυτή η μεγάλη παγίδα αλλά παράλληλα και τεράστιο μάθημα. Η ανάγκη να είσαι "αρκετός", να μην απογοητεύσεις, να κριθείς θετικά και η αλήθεια που κανείς, μα κανείς δεν μας είπε εγκαίρως.

Παρατηρώ τους μαθητές μου, όλα αυτά τα τελευταία χρόνια. Τους παρατηρώ ακριβώς όπως παρατηρούσα και τον εαυτό μου σχεδόν από όταν με θυμάμαι και βλέπω σε αυτούς κάτι πολύ γνώριμο.

 Όχι μόνο νεανικότητα, μόνο ενθουσιασμό αλλά βλέπω και κατανοώ αυτόν τον πολύ γνώριμο φόβο.

Αυτό το εσωτερικό μάγκωμα πριν ξεκινήσεις, την αμφιβολία πριν εκτεθείς, το μούδιασμα και την ανάγκη να είναι όλα σωστά , από την πρώτη φορά.

Αυτή την μεγάλη αντίφαση του, "ήρθα να μάθω αλλά είναι κακό που δεν ξέρω".

Και κάπου εκεί όπως είναι αναμενόμενο, βλέπω και εμένα, είκοσι και κάτι χρόνια πριν. Απίστευτο μου φαίνεται και το ότι πέρασαν τόσα χρόνια αλλά το βασικό, πώς πέρασαν τόσα χρόνια.

Πάμε παρακάτω τώρα.

Κανείς δεν μας έμαθε πραγματικά τι σημαίνει δημιουργία και ίσως να μην γνωρίζουμε και εμείς σήμερα να την ορίσουμε όπως της πρέπει.Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθούμε σε ένα πολύ γενικό πλαίσιο, πώς φτιάχνουμε τους δικούς μας κανόνες, το προσωπικό μας ύφος;

Μας έμαθαν να πετυχαίνουμε. (Κάνεις δεν ξέρει τι ακριβώς, ίσως μάλλον την αποδοχή των πολλών. Που ενδεχομένως να μεταφράζεται σε πώληση και νούμερα.)

Να αποφεύγουμε το λάθος. Το οποίο όμως είναι σημαντικό γιατί έτσι αρχειοθετεις το πείραμα και παίρνεις ρίσκο.

Να κινούμαστε μέσα σε "σωστές" προδιαγραφές.

Αλλά η δημιουργία δεν υπακούει σε προδιαγραφές, δεν είναι απλά αναπαραγωγή, είναι μια καθαρή και συχνά επώδυνη,γέννηση.

Κάθε γέννηση εμπεριέχει λοιπόν πόνο, αβεβαιότητα και χάος. Ή τουλάχιστον εγώ έτσι το βιώνω μέσα στα χρόνια, δημιουργία, άγνωστο πεδίο, αυτοσχεδιασμός και πάμε ξανά.

Ο μεγαλύτερος φόβος λοιπόν εδώ δεν είναι ότι θα αποτύχεις. Είμαστε συμφιλιωμένοι με την φύση της αποτυχίας,  οριακά είμαστε σίγουροι ότι αυτό ακριβώς θα συμβεί 

Ο μέγας φόβος είναι ότι δεν θα είσαι αρκετός με κριτήριο βασισμένο σε αυτό το αόρατο μέτρο που δεν θα φτάσεις ποτέ, ούτε εσύ ούτε και εγώ.

Μια φωνή ,σχεδόν ψιθυριστή, που σου λέει αργά και βασανιστικά, "δεν είναι αυτό." "μπορείς καλύτερα." "δεν αρκεί." " Ναι αλλά δες αυτός τι έκανε." "Δεν είσαι εσύ για αυτό." "Άστο" και τόσα πολλά άλλα...

Και πολλές φορές, αυτή η φωνή δεν είναι καν δική σου. Είναι συνήθως η φωνή ενός γονιού που δεν σε αναγνώρισε, ενός δασκάλου που δεν σε ενθάρρυνε, ενός φίλου που σε κορόιδεψε, ενός αγνώστου που σε κοίταξε περίεργα, κάποιου δηλαδή που δεν σου έδωσε χώρο και αναγνώριση. Και φυσικά οχι την επιβεβαίωση ότι απαραίτητα είσαι καλός, αλλά την δύναμη να ξαναπροσπαθήσεις.

Κάποιοι, μπροστά σε αυτόν τον φόβο κυνηγούν την τελειότητα, τι κρίμα που δεν υπάρχει με τον τρόπο που την αντιλαμβανόμαστε.

Το "σωστό αποτέλεσμα", σωστό για ποιόν, για εμένα που παραγω το έργο ή για εσένα που το παρατηρείς;

Και έτσι καταλήγουν πολλοί να φτιάχνουν κάτι άρτιο μεν αλλά όχι δικό τους. Άλλοι πάλι κάνουν το αντίθετο, αποσύρονται και δεν προσπαθούν καν.

Γιατί όπως είναι γνωστό, αν δεν προσπαθήσεις, δεν αποτυγχάνεις και αν δεν αποτυγχάνεις, δεν επιβεβαιώνεις τον φόβο σου.

Η αλήθεια όμως είναι πολύ πιο απλή και πολύ πιο σκληρή.

Θα κάνεις λάθη. Θα γίνουν λάθη. Πολλά λάθη. Πάρα πολλά λάθη.

Σκέφτομαι καμία φορά την αναλογία λάθος σωστού, η αναλογία λοιπόν, δεν είναι 50-50. Δεν είναι καν 80-20.

Είναι χίλια λάθη και ένα σωστό. Και κράτα αυτή την αναλογία που σου έδωσα, ένα προς χίλια.

Και αυτό δεν είναι αποτυχία, αυτή είναι η διαδικασία.

Αν κοιτάξουμε τους ανθρώπους που χάραξαν πορεία, δεν θα βρούμε τελειότητα, θα βρούμε όμως επιμονή, θα βρούμε αντοχή και πειθαρχία.

Η Vivienne Westwood αμφισβήτησε ολόκληρα κοινωνικά πρότυπα μέσα από τη μόδα, πολιτεύματα και στερεότυπα.

Ο Alexander McQueen μετέτρεψε την προσωπική του ένταση σε δημιουργία που άφησε εποχή, αν έπαιρνε στα σοβαρά τις πρώτες επίσημες κριτικές που δέχτηκε θα έπρεπε να είχε καθίσει στον πάγκο από νωρίς. Έγινε όμως ο McQueen, με επίδραση στη σύγχρονη εποχή, όμοια με του Dior μεταπολεμικά.

Ο Virgil Abloh επαναπροσδιόρισε τι σημαίνει να δημιουργείς χωρίς να ανήκεις στο "παραδοσιακό" ελίτ σύστημα.

Ο John Galliano ξεκίνησε χωρίς επενδυτές, χωρίς χρήματα και κοιμόταν στα σπίτια των φίλων του γιατί δεν μπορούσε να συντηρήσει τον εαυτό του. Χάραξε τεράστια πορεία στον Dior ,επιβίωσε ενός μεγάλου σκανδάλου, καταχρήσεων και επανήλθε ως εργάτης με λευκή ρόμπα στον οίκο Maison Margela. Σήμερα πάλι μας απασχολεί γιατί αναλαμβάνει ένα τεράστιο ρίσκο με την εταιρεία fast fashion, Zara.

Ο Haider Ackermann περίμενε στωικά τη σειρά του, πάρα τη μεγαλοφυΐα του και ανέλαβε τον οίκο Tom Ford.

Κανείς τους δεν λειτούργησε χωρίς ρίσκο και κανείς τους δεν απέφυγε το λάθος. Όπως επίσης κανένας δεν απέφυγε και τον λεγόμενο "πάγκο".

Κανένας δεν μπορεί να μην πάρει το ρίσκο, όλοι θα έρθουμε αντιμέτωποι με αυτό και το ρίσκο όπως είναι αναμενόμενο, φέρνει ανάληψη ευθύνης, ούτε από αυτό γλιτώνουμε.

Όμως πρέπει, οφείλουμε, να συμβιβαστούμε με το λάθος ακριβώς επειδή  το λάθος δεν είναι το τέλος.

Είναι ολόκληρη η διαδρομή, είναι το υλικό της εξέλιξης μας κάθε στιγμή.

Και κάπου εκεί έρχεται η ωριμότητα, εκεί μπαίνουν και τα αντανακλαστικά σου στο παιχνίδι, όχι για να σου πουν ότι θα γίνεις τέλειος, αλλά για να σου πουν κάτι πολύ πιο απελευθερωτικό. Ότι δεν χρειάζεται να γίνεις.

Το ένα σωστό ,αυτό που θα κουβαλά την αλήθεια σου, είναι αρκετό όταν θα συμβεί.

Αρκεί να έχεις αντοχή και πειθαρχία για να φτάσεις εκεί. Και όχι δεν είναι εύκολο, είναι ένα συνεχές χτίσιμο.

Και για να φτάσεις εκεί, πρέπει να περάσεις μέσα από τα χίλια λάθη και αυτά θα σου δώσουν αντανακλαστικά για να αντιμετωπίσεις τα προβλήματα.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό μάθημα για έναν δημιουργό, όχι να μην φοβάται.

Αλλά να δημιουργεί, παρ’ όλα και με όλα αυτά.

Πάρτε το φόβο από το χέρι και περπατήστε μαζί του, μας δίνει πολύ περισσότερα από όσα μας παίρνει, αν τον κάνουμε φίλο.

X CivilA