~Η βιτρίνα και το σπίτι που καταρρέει μπροστά στα μάτια μας.
Η εικόνα προς τα έξω δεν είναι ποτέ το πραγματικό πρόβλημα και το πραβμαικόστος το πληρώνουν πάντα οι "δικοί μας".
Υπάρχει ένας τρόπος να λειτουργούν οι οικογένειες που τον αναγνωρίζεις αμέσως, είναι αυτό που λέω καμιά φορά τάχα αστειευόμενη, "όλοι στο ίδιο σπίτι μεγαλωσαμε."
Δεν έχει να κάνει με αυτά που λένε οι οικογένειες αλλά με αυτά που κρύβουν.
Έξω, όλα είναι τακτοποιημένα, τα ρούχα καθαρά, τα χαμόγελα μετρημένα, οι λέξεις προσεκτικές. "Καλημέρα! Πώς είμαστε;". Μια εικόνα που δεν επιτρέπει ερωτηματικά.
Μέσα όμως, στους κλειστούς τοίχους, η πραγματικότητα είναι άλλη. Μπορεί να υπάρχουν εντάσεις, φθορά, σιωπές που βαραίνουν περισσότερο και από φωνές. Μπορεί να υπάρχει μια διαρκής αναβολή συζητήσεων, προβλημάτων και λύσεων. Αλλά αυτό δεν φαίνεται προς τα έξω και κυρίως δεν θεωρείται προτεραιότητα.
Γιατί, αναρωτιέμαι πάντα. Γιατί;
Γιατί οι "μέσα" θεωρούνται δεδομένοι, εκεί καταλήγω. Έχεις τη σιγουριά όταν κλείνεις την πόρτα πίσω σου, πώς αναγκαστικά όλοι οι άνθρωποι του σπιτιού θα υπομείνουν, θα ανεχτούν.
Αυτό το μοντέλο είναι διευρυμένο, δεν ανήκει μόνο στις οικογένειες. Είναι ένας τρόπος λειτουργίας που εμφανίζεται παντού, όπου η εικόνα αποκτά μεγαλύτερη αξία από την ίδια την ουσία.
Η ενέργεια επενδύεται στο πώς φαινόμαστε και όχι στο πώς είμαστε και κάπως έτσι δημιουργείται μια επικίνδυνη ισορροπία. Τα προβλήματα για παράδειγμα δεν λύνονται, απλώς μετακινούνται εκτός οπτικού πεδίου. Οι συνέπειες δεν εξαφανίζονται, απλώς απορροφώνται από εκείνους που "θα καταλάβουν" αναγκαστικά. Κανένας δεν αναλαμβάνει αυτή την ευθύνη.
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα πιο σύνθετο το οποίο συχνά σκέφτομαι και με προβληματίζει.
Σε τέτοιες συνθήκες, η ανοχή παρερμηνεύεται ως αντοχή και σκέφτομαι, "γεννήθηκα για να αντέχω ή για να είμαι καλά;"
Οι άνθρωποι που μένουν, που στηρίζουν, που απορροφούν την πίεση, δεν το κάνουν πάντα επειδή είναι ok, το κάνουν γιατί με έναν περίεργο τρόπο είναι δεμένοι. Και αυτή η σύνδεση γίνεται το πιο εύκολο άλλοθι για να συνεχίζεται μια δυσλειτουργία.
"Δικοί μας είναι."Ποιος δεν έχει ακούσει αυτή τη φράση; Οι μισοί την έχουμε χρησιμοποιήσει και αυτή η φράση έχει σώσει πολλές σχέσεις. Αλλά έχει και καταστρέψει και πολλές.
Υπάρχει μια λεπτομέρεια που συχνά περνάει απαρατήρητη στην επικοινωνία των ανθρώπων και στον τρόπο που σχετιζομαστε, η εναλλαγή της έντασης και της επιβράβευσης.
Επιβάλλονται δύσκολες καταστάσεις με οποιαδήποτε αφορμή, πίεση, αποφάσεις που πληγώνουν όλες τις πλευρές και μετά, έρχεται αυτή η μια κίνηση "αποκατάστασης". Ω τι θαύμα, ένα δώρο, μια καλή στιγμή, ένα "όλα καλά τώρα".
Σαν ένα κουτί γλυκά μετά από μια δύσκολη εβδομάδα και για λίγο, πράγματι, όλα μοιάζουν καλά, αλλά δεν είναι.
Είναι μόνο μια παύση.
Το πραγματικό πρόβλημα για εμένα, δεν είναι ότι υπάρχουν συγκρούσεις ανάμεσα στους ανθρώπους.
Κάθε σύστημα, οικογένεια, ομάδα, κοινωνία, έχει συγκρούσεις συνεχόμενα, ακόμα και ο ίδιος μας ο εαυτός γίνεται πεδίο σύγκρουσης.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η εικόνα μας γίνεται πιο σημαντική από την αλήθεια μας.
Δυστυχώς οι "μέσα" θεωρούνται ανεξάντλητοι και ίσως υπόχρεοι. Πρέπει να μας στηρίζουν, πρέπει να μας κατανοούν, πρέπει πρέπει πρέπει.... Και έτσι η ευθύνη μετατίθεται αντί να αναλαμβάνεται.
Και έτσι συμβαίνει το παράδοξο, το μέρος που θα έπρεπε να είναι το πιο ασφαλές για όλους, γίνεται το μέρος που έχει "δει" τα περισσότερα.
Αν υπάρχει μια σκέψη που ίσως αξίζει να κρατήσει κανείς, είναι αυτή, η πραγματική φροντίδα δεν φαίνεται προς τα έξω.
Φαίνεται στον τρόπο που διαχειρίζεσαι αυτούς που είναι κοντά, στα λόγια που λες, στον τρόπο σου, στο θυμό επάνω ή στη χαρά. Στον τρόπο που λύνεις τα προβλήματα όταν δεν σε βλέπει κανείς. Στο αν θεωρείς τους "δικούς σου" δεδομένους ή πολύτιμους. Γιατί στο τέλος, η εικόνα προς τα έξω μπορεί να μείνει άψογη για χρόνια, αλλά ένα σπίτι με όποια μορφή κι αν έχει,δεν καταρρέει από αυτά που φαίνονται, καταρρέει από αυτά που συσσωρεύονται σιωπηλά μέσα του.
Και αυτά δεν τα καλύπτει κανένα κουτί γλυκά και καμία επιβράβευση.
Αντίστοιχα στο ίδιο μοτίβο κινείται και η πολιτική σκηνή, σαν το σπίτι που καταρρέει.
Είναι βαθιά πολιτικός τρόπος αυτή η πρακτική. Μια κυβέρνηση επενδύει περισσότερο στην εικόνα της προς τα έξω παρά στην πραγματικότητα προς τα μέσα, δεν έχουμε διαχείριση, έχουμε όμως σκηνοθεσία. Η βιτρίνα γίνεται προτεραιότητα κάθε στιγμή, η καθημερινότητα μετριέται με κόστος.
Και κάπου εκεί δημιουργείται μια γνώριμη συνθήκη, τα προβλήματα δεν εξαφανίζονται, απλώς μεταφέρονται σε αυτούς που θα αντέξουν.
Στους πολίτες. Γιατί οι πολίτες, όπως και οι δικοί μας σε μια οικογένεια,θεωρούνται δεδομένοι.
Θα προσαρμοστούν, θα κάνουν υπομονή, θα καταλάβουν και αν πιεστούν λίγο παραπάνω; Δεν πειράζει, θα υπάρξει μια εξαγγελία, ένα μέτρο ανακούφισης, μια συμβολική κίνηση.
Όπως το κουτί με τα γλυκά μετά από μια δύσκολη εβδομάδα που αναφερθηκε πιο πάνω. Και έτσι για λίγο, όλα ηρεμούν, αλλά τίποτα δεν λύνεται.
Γιατί το ζήτημα δεν είναι η διαχείριση της στιγμής. Είναι η διαχείριση της πραγματικότητας και η πραγματικότητα δεν αλλάζει με ανακοινώσεις, αλλά αλλάζει με ευθύνη.
Όταν μια κοινωνία συνηθίζει να λειτουργεί έτσι, αντέχει περισσότερα από όσα της αναλογούν, σικαιολογεί περισσότερα από όσα θα έπρεπε, μαθαίνει να ζει με λιγότερα, όχι επειδή δεν βλέπει αλλά επειδή έχει μάθει ότι έτσι είναι. Ακριβώς ότι συμβαίνει και σε μια προσωπική κακοποιητικη σχέση, το μοτίβο σχετισμού είναι ίδιο. Αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο σημείο, οχι η κρίση αλλά η εξοικείωση με την κρίση. Γιατί τότε, η απαίτηση μειώνεται και μαζί της, μειώνεται και η ευθύνη εκείνων που διαχειρίζονται. Το πρόβλημα δεν είναι ότι μια κυβέρνηση, μια οικογένεια, ένα άτομο, προσπαθεί να δείξει μια καλή εικόνα. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η εικόνα γίνεται υποκατάστατο της πραγματικότητας, όταν ξεκινάς να αμφισβητείς τον εαυτό σου και τα γεγονότα. Όταν απομακρύνεσαι από την κοινή λογική.
Όταν το ,να φαίνεται ότι λειτουργεί, αντικαθιστά το, να λειτουργεί, εκεί, ακριβώς στο σημείο αυτό, είναι το πρόβλημα.
Και κάπου εκεί, η χώρα, η σχέση, το άτομο αρχίζει να μοιάζει με εκείνο το σπίτι που καταρρέει.
X CivilA
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου