~Η Μεταμόρφωση του Franz Kafka, βρέθηκε στα χέρια μου πριν περίπου 3-4 μήνες. Ένα αδικαιολόγητα μεγάλο χρονικό διάστημα για να διαβάσω ένα τόσο μικρό βιβλίο.
Οι readers/αναγνώστες θα με καταλάβουν όταν θα γράψω, "δεν ήταν η ώρα του να διαβαστεί". Ίσως έπρεπε μερικά χρόνια νωρίτερα... Τέλος πάντων, και όμως διαβάστηκε παράλληλα με μερικά ακόμα βιβλία. Ήταν ο μόνος τρόπος....Άλλωστε αυτή είναι η φύση της διάσπασης, για να μπορέσω να τελειώσω τον Κάφκα πρέπει να με πλαισιωσω με μερικά βιβλία ακόμα που ίσως, να τα βαριέμαι εξίσου. Έτσι και έγινε.
Η πρώτη φορά που διάβασα Κάφκα ήταν 23 χρόνια πρίν, στα 15 μου και αν θυμάμαι καλά ήταν το βιβλίο του "Επιστολή στον πατέρα". Με είχε αγγίξει και τον θαύμασα για τον τρόπο γραφής του.
Η Μεταμόρφωση όμως ήταν κάτι διαφορετικό. Βλέπετε είχα έρθει σε επαφή με τον δημιουργό σε πολύ νεαρή ηλικία, είχα ήδη εντυπωσιαστεί σε εκείνη τη φάση της ζωής μου από το έργο του. Κάποιος έβλεπε περίεργα, όπως και εγώ. Κάποιος ένιωθε περίεργα, όπως και εγώ. Ταυτίστηκα τότε μαζί του. Έκτοτε μεγάλωσα. Ξεπέρασα τον εαυτό μου. Ξεπέρασα και τον Κάφκα.
Ας επιστρέψουμε στο τώρα όμως.
Ένα από τα πιο εμβληματικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, έτσι χαρακτηριζεται η "Μεταμόρφωση" και ίσως η πιο γνωστή αλληγορία πάνω στην αποξένωση, την ενοχή και την ανθρώπινη ύπαρξη.
Η ιστορία ξεκινά με μία από τις πιο διάσημες πρώτες φράσεις στη λογοτεχνία, "Όταν ο Γκρέγκορ Σάμσα ξύπνησε ένα πρωί από ανήσυχα όνειρα, βρέθηκε στο κρεβάτι του μεταμορφωμένος σε ένα τεράστιο έντομο." ( σε αυτό το σημείο, ήδη από την αρχή δηλαδή είχα χαθεί σαν αναγνώστης. Ήξερα πού πηγαίνει όλο αυτό.).
Ο πρωταγωνιστής, ο Γκρέγκορ Σάμσα, ένας απλός πωλητής, ζει για να συντηρεί την οικογένειά του. Ξαφνικά, χωρίς εξήγηση, μεταμορφώνεται σε ένα αποκρουστικό πλάσμα. Το πιο ενδιαφέρον όμως δεν είναι η ίδια η μεταμόρφωση, αλλά η αντίδραση όλων γύρω του.
Η οικογένειά του , που εξαρτιόταν οικονομικά από εκείνον , σταδιακά περνά από την ανησυχία της προς αυτόν, στην ενόχληση από αυτόν, έπειτα στην απόρριψη του και τελικά στην πλήρη απανθρωποποίησή του.
Αυτό που στην πραγματικότητα πραγματεύεται είναι πως η μεταμόρφωση δεν είναι μόνο σωματική, είναι τόσο κοινωνική όσο και υπαρξιακή.
Ο Κάφκα μιλά για την αποξένωση του ανθρώπου από την εργασία του, την αξία που μας αποδίδεται συνολικά μόνο όσο είμαστε χρήσιμοι, την οικογενειακή αγάπη υπό όρους, την ενοχή ως μόνιμη κατάσταση ύπαρξης, τη μοναξιά του ατόμου μέσα στην ίδια του τη ζωή. Ότι δηλαδή βιώνει σύγχρονα ένα άτομο.
Ο Γκρέγκορ δεν γίνεται τέρας επειδή μεταμορφώθηκε οπτικά και ίσως να ήταν ήδη αόρατος ως άνθρωπος.
Το να βρίσκεσαι παγιδευμένος σε μια παράλογη πραγματικότητα, όπου οι κανόνες υπάρχουν αλλά δεν εξηγούνται ποτέ είναι και η ουσία του να είσαι καφκικό δημιούργημα.
Αν πρέπει να χωρέσω σε μια φράση το τι αποκόμισα είναι το παρακάτω°
Η Μεταμόρφωση είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που έπαψε να είναι χρήσιμος και έτσι έπαψε να θεωρείται άνθρωπος. Για αυτό παραμένει τόσο σύγχρονο το συγκεκριμένο έργο.
Με συγκλόνισε η, οριακά παρεξήγησημη με μούδιασμα ή αφέλεια, απλότητα με την οποία για ακόμα μια φορά ο Κάφκα προσεγγιζει ένα πολυδεδαλο θέμα χωρίς να χάνεται ούτε μια στιγμή. Ξεδιπλώνει με χαρακτηριστική λιτότητα την καθημερινότητα σε ένα σπίτι όπου ο κεντρικός χαρακτήρας απλά μια μέρα ξύπνησε έντομο, λες και βαδίζει σε ευθύ δρόμο η ιστορία και αυτό σε συγκλονίζει με τρόπο ύπουλο.
Αναρωτήθηκα, τι διαβάζω, περίμενα κάποια ανατροπή ή ένα σπάσιμο. Τίποτα δε συνέβη και είναι λογικό για τον Κάφκα μιλάμε.
Δεν το κρύβω, άργησα να το ολοκληρώσω γιατί ήξερα που πήγαινε και δεν είχα έτσι κίνητρο να το διαβάσω, πέρα από το πείσμα μου να αναγνώσω ακριβώς τις λέξεις που χρησιμοποίησε ο συγγραφέας.
Έτσι στο τέλος, αφού όπως ήταν αναμενόμενο δεν υπήρξαν πυροτεχνήματα , έμεινα καθαρά και μόνο με τις σκέψεις που με ανάγκασε να δημιουργήσω και είδα πολλαπλά παραδείγματα ανθρώπων που πέρασαν από τη ζωή μου.
Τόσο απλές αυτές οι σκέψεις. Τόσο καθημερινές. Τόσο ουσιαστικες. Τόσο αναπόφευκτες.
X CivilA
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου