~Ή αλλιώς, τι κόστισε τελικά και στους άνδρες.
Υπάρχει μια λέξη που χρησιμοποιείται πολύ και καταλαβαίνεται λίγο.
Πατριαρχία.
Και κάθε φορά που ακούγεται, κάτι περίεργο συμβαίνει.
Κάποιοι άνδρες αμύνονται.
Σχεδόν αυτόματα ακούς, “Εγώ τι έκανα;”
“Εγώ δεν καταπίεσα καμία.”
“Γιατί κατηγορούμαι;”
“Είστε πολύ ευαίσθητες.”
“Η πολλή ελευθερία σας έφαγε.”
Και κάπου εδώ, ίσως πρέπει να κάνουμε μια παύση.
Γιατί η πατριαρχία δεν είναι απαραίτητα προσωπική κατηγορία. (Μπορεί να γίνει και αυτό)
Δεν είναι ένα πρόσωπο.
Δεν είναι ένας “κακός”.
Είναι ένα ολόκληρο σύστημα.
Ένα σύστημα που για χρόνια όρισε τους ρόλους.
Για όλους. Δεν άφησε κανέναν εκτός.
Ναι, έδωσε, κατά κύριο λόγο, περισσότερα δικαιώματα στους άνδρες.
Αυτό είναι ιστορικό γεγονός.
Ήταν αρκετό να γεννηθείς άνδρας, στρέϊτ και δη λευκός.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν κόστισε στο ανδρικό φύλο η πατριαρχία, με έναν πολύ ύπουλο τρόπο.
Να τονίσω σε αυτό το σημείο ότι δεν συγκρίνω ποιόν έβλαψε περισσότερο.
Για να καταλάβουμε λοιπόν τι είναι η πατριαρχία,
πρέπει πρώτα να δούμε κάτι πολύ βασικό:
Δεν είναι μόνο το τι σου επιτρέπει να κάνεις.
Είναι και το τι δεν σου επιτρέπει να είσαι.
Για αιώνες, ο άνδρας είχε έναν πολύ συγκεκριμένο ρόλο, εντός και εκτός σπιτιού.
Να είναι δυνατός.
Να είναι λογικός.
Να είναι πάροχος.
Να αντέχει.
Όλα αυτά ακούγονται θετικά και κοντά στην ανδρική φύση θα πει κάποιος.
Αλλά έχουν ένα τίμημα.
Δεν επιτρέπεται να φοβάσαι.
Δεν επιτρέπεται να λυγίζεις.
Δεν επιτρέπεται να μην ξέρεις.
Δεν επιτρέπεται να χρειάζεσαι.
Και κάπου εκεί, ο άνδρας έμαθε να λειτουργεί
χωρίς χώρο για τον εαυτό του με ουσιαστικό τρόπο.
Και ίσως εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο αθόρυβα κομμάτια αυτής της ιστορίας.
Γιατί για χρόνια, ο άνδρας δεν ερχόταν σε επαφή με τα συναισθήματά του.
Όχι επειδή δεν είχε, αλλά επειδή δεν του έδειξε κανείς πώς γίνεται αυτό.
Δεν υπήρχε γλώσσα για αυτό.
Δεν υπήρχε παράδειγμα.
Δεν υπήρχε άδεια.
Οι περισσότεροι άνδρες θα σου πούνε ότι δεν είδαν τον πατέρα τους να κλαίει, κάποιοι δεν αγκάλιασαν τα παιδιά τους.
Άλλοι ποτέ δεν συζήτησαν ουσιαστικά. Ένα, είσαι καλά, θα ήταν αρκετό για να ξεκινήσει η επικοινωνία.
Όταν δεν μαθαίνεις να αναγνωρίζεις τι νιώθεις, όταν δεν έχεις παράδειγμα γύρω σου, μεγαλώνεις χωρίς τρόπο να διαχειριστείς αυτό που σου συμβαίνει.
Σήμερα, αυτό φαίνεται αλλιώς.
Όχι ως δύναμη. Αλλά συχνά ως σύγχυση.
Ως μια εσωτερική ένταση που δεν ξέρει πού να πάει.
Ως μια δυσκολία να εξηγήσεις τι σου συμβαίνει.
Ως μια απόσταση ακόμη και από τον ίδιο σου τον εαυτό.
Και αυτό δεν είναι αδυναμία.
Είναι το αποτέλεσμα.
Ενός τρόπου διαμόρφωσης που δεν άφησε χώρο για το μέσα.
Και φυσικά, αυτό δεν μένει μόνο στον ίδιο τον άνδρα.
Περνάει στις σχέσεις.
Στην επικοινωνία.
Στην οικειότητα.
Όταν δεν ξέρεις τι νιώθεις,
δεν μπορείς εύκολα να το μοιραστείς.
Και όταν δεν μπορείς να το μοιραστείς,
δημιουργείται απόσταση.
Όχι από πρόθεση.
Από έλλειψη εργαλείων.
Γιατί όμως;
Γιατί ο πατέρας συνολικά υπήρξε σα φιγούρα απών, η μητέρα δε υπέρπροσπαθουσε να είναι κοντά στα παιδιά της σε κάθε επίπεδο και φυσικά συναισθηματικά χωρίς όρους και όρια σε αρκετές περιπτώσεις.
Τι δημιούργησε αυτό; Σκέψου.
Την ίδια στιγμή, λοιπόν, η γυναίκα επαναλαμβάνω είχε έναν διαφορετικό ρόλο.
Να φροντίζει. Να υπακούει. Να περιορίζεται.
Δεν είχε πρόσβαση σε εκπαίδευση.
Δεν είχε οικονομική ανεξαρτησία.
Δεν είχε νομική ισότητα.
Και εδώ υπάρχει μια παρεξήγηση που επαναλαμβάνεται.
“Οι γυναίκες ήθελαν να δουλέψουν.”
Όχι.
Οι γυναίκες δούλευαν ήδη.
Δούλευαν μέσα στο σπίτι.
Δούλευαν στη φροντίδα.
Δούλευαν στην ανατροφή.
Απλώς αυτή η εργασία δεν αναγνωριζόταν.
Δεν πληρωνόταν.
Δεν μετρούσε.
Αυτό που ζήτησαν δεν ήταν “να δουλέψουν”.
Ήταν να αναγνωριστεί η εργασία τους.
Και να έχουν δικαίωμα επιλογής να δουλέψουν εντός ή εκτός σπιτιού.
Και όσο οι γυναίκες διεκδικούσαν χώρο, κάτι άλλο συνέβαινε παράλληλα.
Οι άνδρες έμεναν εγκλωβισμένοι στον δικό τους, κοινωνικά προνομιούχο, ρόλο.
Γιατί το ίδιο σύστημα που σου δίνει προνόμιο,
σου επιβάλλει και την ταυτότητα.
Και η ταυτότητα αυτή δεν είναι πάντα ελεύθερη.
Ένας άνδρας που δεν είναι “επιτυχημένος” επαγγελματικά και με οικονομική επιφάνεια, θεωρείται κοινωνικά αποτυχημένος.
Ένας άνδρας που εκφράζει συναίσθημα,
θεωρείται αυτόματα αδύναμος και ίσως ανόητος.
Ένας άνδρας που δεν επιλέγει να είναι “ο δυνατός”
δεν ξέρει τι να είναι.
Και κάπου εκεί αρχίζει μια σιωπή.
Όχι αυτή η όμορφη σιωπή που αφήνει χώρο.
Η άλλη, η εσωτερική. Που σε φορτίζει και σε φορτώνει.
Αυτή που δεν σε αφήνει να μιλήσεις και που σε κάνει εκρηκτικό.
Γι’ αυτό και η πατριαρχία δεν είναι ένα θέμα “γυναικών” και μόνο.
Δεν είναι η γυναίκα απέναντι στον άνδρα. Είναι τα φύλα μαζί, απέναντι στο πρόβλημα.
Η πατριαρχία είναι ένα σύστημα που διαμόρφωσε όλα τα φύλα, με άνισο τρόπο.
Αλλά με σαφές κόστος.
Η διαφορά είναι ότι οι γυναίκες αποκλείστηκαν ολοκληρωτικά(δεν υπήρχε πρόσβαση στην εκπαίδευση, στην εξειδίκευση, στην εργασία, στη λήψη αποφάσεων κλπ).
Οι άνδρες περιορίστηκαν αλλιώς.
Και σήμερα βρισκόμαστε σε ένα περίεργο σημείο.
Οι γυναίκες αναγκάστηκαν να διεκδικήσουν το χώρο τους.
Έδωσαν κοινωνικές μάχες με συνέπειες, εντός και εκτός σπιτιού.
Σήμερα μιλούν περισσότερο.
Συνεχίζουν να διεκδικούν.
Αμφισβητούν.
Και πολλοί άνδρες νιώθουν ότι χάνουν κάτι.
Αλλά ίσως δεν χάνουν.
Ίσως για πρώτη φορά, τους δίνεται η δυνατότητα
να μην είναι μόνο αυτό που έπρεπε να είναι.
Να είναι κάτι πιο σύνθετο.
Πιο ανθρώπινο.
Γιατί τελικά, η ελευθερία δεν έπρεπε ποτέ να αποτελεί προνόμιο για κανέναν.
Είναι χώρος και αυτός ο χώρος, δεν μπορεί να υπάρχει για τον έναν και να λείπει από τον άλλον.
Αν θέλουμε να μιλήσουμε ειλικρινά για ισότητα,
πρέπει να αντέξουμε και αυτό το κομμάτι.
Ότι το σύστημα που έδωσε δύναμη στους άνδρες,
τους στέρησε και κάτι.
Και ίσως, το να το αναγνωρίσουμε αυτό, να είναι το πρώτο βήμα για να μπορέσουμε να φύγουμε από αυτό.
X CivilA
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου